Gendun Czokji Nima, XI Panczenlama, kończy 20 lat
25 kwietnia 2009, Tibetan Center for Human Rights and Democracy
Gendun Czokje Nima, XI Panczenlama Tybetu, 25 kwietnia 2009 skończył 20 lat. Od czasu, kiedy jako małe, sześcioletnie dziecko został uprowadzony przez Chińczyków, minęło już czternaście lat. W tym czasie nikt go nie widział. Od czasu zniknięcia, 17 maja 1995 r., nic nie wiadomo ani o jego życiu i zdrowiu, ani o miejscu pobytu.
Gendun Czokje Nima urodził się 25 kwietnia 1989 r. w okręgu Lhari, prefekturze Nagczu w “Tybetańskim Okręgu Autonomicznym” (TAR). 14 maja 1995 r. Dalajlama ogłosił, że sześcioletni wówczas Gendun Czokji Nima jest kolejną inkarnacją X Panczenlamy. Trzy dni później Gendun Czokji Nima i jego rodzice, Konczok Phuntsok i Deczen Czodon, zniknęli. Ich miejsce pobytu wciąż pozostaje nieznane, nie wiadomo też nic o ich stanie zdrowia. W listopadzie 1995 r. rząd Chińskiej Republiki Ludowej wyznaczył innego chłopca, Gjalcena Norbu, jako XI Panczenlamę i intronizował go w grudniu tego samego roku. W ostatnich czasach chiński rząd
wykorzystywał Gjalcena Norbu jako tubę propagandową w swojej kampanii skierowanej przeciwko Dalajlamie. Chińskie media uparcie lansują Gjalcena Norbu jako XI Panczenlamę, jednak mimo wszelkich wysiłków nie udało im się zdobyć umysłów i serc Tybetańczyków. Zaangażowanie chińskich władz w sprawę reinkarnacji Panczenlamy jest kolejną próbą osłabienia społecznej, moralnej i religijnej strony życia Tybetańczyków, by jeszcze bardziej eksploatować Tybet jak kolonialną własność.
Czternastego maja 1995 r. Dalajlama ogłosił, że Gendun Czokji Nima jest jedenastym wcieleniem Panczenlamy. Chińskie władze szybko odrzuciły tę proklamację i 24 maja 1995, po trzydniowej nadzwyczajnej sesji Ogólnochińska Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna wydała oświadczenie, w którym nazywa proklamację Dalajlamy “nielegalną i nieprawomocną”. W reakcji na wyznaczenie przez Dalajlamę kolejnego Panczenlamy, Chiny zakwestionowały legalność wyboru Genduna Czokji Nimy i wyznaczyły inne dziecko jako właściwą inkarnację, co było bezprecedensowym i przedziwnym działaniem ze strony tego oficjalnie ateistycznego państwa. Wszystkie te działania miały służyć politycznym interesom chińskiego rządu, a ich celem było podważenie autorytetu Dalajlamy i zranienie religijnych uczuć Tybetańczyków.
Pomimo niezliczonych apeli światowych organizacji, rządów i organizacji pozarządowych, w ciągu ostatnich czternastu lat chiński rząd odmawiał przedstawienia wiarygodnych informacji na temat Genduna Czokji Nimy, nie pozwolił też niezależnym obserwatorom na spotkanie z nim i jego rodzicami, które mogłoby potwierdzić ich miejsce pobytu oraz stan zdrowia. Choć chiński rząd utrzymuje, że chłopiec uczęszcza do szkoły i prowadzi normalne życie, do tej pory w żaden sposób nie uwiarygodnił swoich twierdzeń dotyczących Genduna Czokji Nimy przed milionami jego wyznawców. Trwające uwięzienie i zatajanie miejsca pobytu Genduna Czokji Nimy oznacza nie tylko łamanie jego praw jako jednostki, ale również odrzucenie religijnego przewodnictwa i ranienie uczuć religijnych milionów jego wyznawców.
Zwyczajowo Panczenlama odgrywa kluczową rolę w procesie poszukiwania reinkarnacji Dalajlamy, i odwrotnie. Chińskie zaangażowanie w wybór i trening ważnej reinkarnacji ma na celu kontrolowanie politycznej lojalności tych ważnych dla społeczeństwa tybetańskiego postaci, osłabienie wpływu tradycyjnych autorytetów religijnych oraz wykorzystywanie wpływu inkarnowanych lamów na Tybetańczyków dla realizowania interesów Chin.
Biorąc pod uwagę polityczne motywy stojące za porwaniem Panczenlamy i jego trwającym do dziś uwięzieniem, jest mało prawdopodobne, by Chiny wywiązywały się z obowiązku zapewnienia Gendunowi Czokje Nima nieskrępowanego dostępu do informacji ze źródeł krajowych i zagranicznych, szczególnie tych sprzyjających rozwojowi społecznemu, duchowemu i moralnemu, a także zdrowiu fizycznemu i psychicznemu. Porwanie Panczenlamy i pozbawienie go jego religijnej tożsamości oznacza złamanie podstawowych praw człowieka, określonych w takich dokumentach jak Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych.
Tibetan Centre for Human Rights and Democracy (Tybetańskie Centrum Praw Człowieka i Demokracji, TCHRD) jest głęboko zaniepokojone przedłużającym się zniknięciem i zatrzymaniem Panczenlamy oraz jego rodziców, oraz apeluje o ich bezwarunkowe zwolnienie. TCHRD wzywa rząd Chińskiej Republiki Ludowej do przedstawienia szczegółowych informacji dotyczących obecnego miejsca pobytu stanu zdrowia i losów Genduna Czokji Nimy oraz jego rodziców. TCHRD uznaje jego przedłużający się areszt za poważne złamanie podstawowych praw człowieka. Chińska Republika Ludowa powinna również zapewnić wolność religijną narodu tybetańskiego, łącznie z prawem do wyznaczania swoich religijnych przywódców.
PODSTAWOWE INFORMACJE:
• 14 mają 1995 r. Jego Świątobliwość Dalajlama ogłosił, że sześcioletni wówczas Gendun Czokji Nima jest reinkarnacją X Panczenlamy.
• Trzy dni później Gendun Czokji Nima i jego rodzice zniknęli i ślad po nich zaginął.
• 24 mają 1995 rząd Chińskiej Republiki Ludowej wystosował oświadczenie, w którym nazwał proklamację Dalajlamy „nielegalną i nieprawomocną”.
• Chiny ogłosiły, że prawdziwą inkarnacją jest inny chłopiec – przedziwne i bezprecedensowe działanie ze strony ateistycznego państwa.
• Wkrótce po tym oświadczeniu Gendun Czokji Nima i jego rodzina zniknęli z rodzinnego miasta i od tej pory nie ma żadnej informacji o ich miejscu pobytu i stanie zdrowia.
• Czandrel Rinpocze, były opat klasztoru Taszi Lhunpo (siedziby Panczenlamy) oraz przewodniczący komitetu zajmującego się poszukiwaniami XI Panczenlamy, wraz z asystentem Czampa Czungla, zniknęli na lotnisku Czengdu w prowincji Syczuan 14 mają 1995 r.
• 21 kwietnia 1997 r. sąd ludowy średniego stopnia w Szigace (Shigatse Intermediate People's court) skazał Czandrela Rinpocze na sześć lat więzienia za „separatystyczny spisek” i „ujawnienie tajemnicy państwowej”. Oskarżono go o to, że Współpracował z Dalajlamą przy poszukiwaniach XI Panczenlamy. Choć sześcioletni wyrok minął 13 mają 2001 r., brak jest wiarygodnych informacji o jego miejscu pobytu i stanie zdrowia.
