List do Ministra Spraw Zagranicznych w sprawie wyroków śmierci
20 kwietnia 2009, Fundacja Inna Przestrzeń
Warszawa, dn. 20 kwietnia 2009 r.
Pan Radosław Sikorski
Minister Spraw Zagranicznych RP
Ministerstwo Spraw Zagranicznych
00-580 Warszawa, Al. J. Ch. Szucha 23
Szanowny Panie Ministrze!
Za Pana pośrednictwem zwracamy się do Rządu RP o pilne zajęcie stanowiska w sprawie wyroków śmierci wydanych 8 kwietnia na czterech Tybetańczyków przez Miejski Pośredni Sąd Ludowy w Lhasie. Dwóch Tybetańczyków: Lobsang Gyaltsen i Lodak zostali skazani na śmierć, dwóch: Tenzin Phuntsog i Gangtsu otrzymali wyrok śmierci z zawieszeniem wykonania na dwa lata. Wyrok śmierci musi zostać zatwierdzony przez chiński Sąd Najwyższy, egzekucja następuje zwykle natychmiast po zatwierdzeniu.
Przeprowadzone procesy były tajne i nie spełniały podstawowych wymogów sprawiedliwego procesu sądowego, o czym świadczy choćby brak dostępu niezależnych obserwatorów i zagranicznych mediów. W zeszłym miesiącu organizacja Human Rights Watch oceniła chiński wymiar sprawiedliwości jako wysoko upolityczniony, nie dający Tybetańczykom żadnych gwarancji sprawiedliwego procesu (1)
Wyroki śmierci są pierwszymi znanymi wydanymi w Tybecie od 2002 r. i pierwszymi znanymi wydanymi w związku z protestami, jakie rozpoczęły się w marcu 2008 r. Obecnie przetrzymywanych jest wielu Tybetańczyków, którzy oczekują na procesy w związku z zeszłorocznymi protestami, co budzi najwyższe obawy o możliwość wydawania kolejnych wyroków śmierci w niesprawiedliwych procesach, gdzie dowody mogą być wymuszane stosowaniem tortur.
W listopadzie 2008 r. Komitet Przeciwko Torturom ONZ w czwartym „przeglądzie” ChRL, wyraził poważne obawy w związku z „rutynowym i powszechnym stosowaniem tortur (…) w szczególności w celu wymuszania zeznań i zdobywania informacji, które są wykorzystywane w postępowaniu karnym”. (2)
Rząd RP wielokrotnie deklarował zaangażowanie w działania na rzecz poprawy przestrzegania praw człowieka w Chińskiej Republice Ludowej oraz działanie w przypadkach konkretnych naruszeń praw człowieka. Przypominamy, że 30 stycznia 2003 Rząd RP potępił egzekucję Lobsanga Dhondupa, skazanego wspólnie z Tenzinem Delkiem na karę śmierci. Egzekucja nastąpiła niezwłocznie po odrzuceniu apelacji.
W związku z tą pilną sytuacją apelujemy do Rządu RP o:
• Podjęcie wszelkich możliwych działań dyplomatycznych w celu zmiany wyroków śmierci wydanych na Tybetańczyków. Jest to szczególnie pilne, ze względu na możliwość wykonania egzekucji nawet w ciągu najbliższych tygodni.
• Wezwanie władz Chińskiej Republiki Ludowej do zagwarantowania Tybetańczykom sprawiedliwych procesów z udziałem niezależnych obserwatorów i dziennikarzy.
• Wezwanie władz Chińskiej Republiki Ludowej do opublikowania pełnej listy osób zatrzymanych w związku z zeszłorocznymi protestami, ze wskazaniem miejsca ich przetrzymywania.
Z wyrazami szacunku,
/-/
Witold Hebanowski
Fundacja Inna Przestrzeń
Prezes
(1) Human Rights Watch: Hundreds of Tibetan Detainees and Prisoners Unaccounted for
http://www.hrw.org/en/news/2009/03/09/china-hundreds-tibetan-detainees-and-prisoners-unaccounted
2) Punkt 11. CAT/C/CHN/CO/4 21 listopad 2008
Do wiadomości:
1. Marszałek Senatu RP
2. Komisja Spraw Zagranicznych Sejmu RP
3. Parlamentarny Zespół ds. Tybetu
4. Rzecznik Praw Obywatelskich
5. Media
