Tenzin Delek Rinpoche (wiek: 58 lat)

Darzony wielkim szacunkiem nauczyciel buddyjski i działacz społeczny; skazany na karę dożywocia.

„Jako Tybetańczyk zawsze byłem szczery i dbałem o dobro Tybetańczy-
ków. Chińczykom nie podoba się to, co mówię i robię. Aresztowano mnie tylko dlatego. I odbiorą mi życie chociaż jestem zupełnie niewinny.” – tak brzmiało oświadczenie Tenzina Deleka Rinpoche nagrane potajemnie w więzieniu i wyemitowane w Radiu Wolna Azja 21 stycznia 2003 roku.

Tenzin Delek Rinpoche to darzony najwyższym szacunkiem przywódca religijny z klasztoru Lithang, na wschodzie Tybetu. To wizjoner i nieugięty obrońca kultury i tożsamości narodowej Tybetańczyków. Przez lata pracował na rzecz instytucji społecznych i medycznych w Tybecie, zakładał szkoły i budował klasztory. Nadzorował budowę żeńskich klasztorów i był zdeklarowanym zwolennikiem edukacji religijnej zarówno dla mężczyzn jak i kobiet. Tenzin Delek to również działacz na rzecz poszanowania środowiska naturalnego, który protestował przeciwko karczowaniu tybetańskich lasów i projektom wydobywczym we wschodnim Tybecie.

Z powodu popularności zarówno wśród Tybetańczyków, jak i Chińczyków oraz swoich działań na rzecz tybetańskiej tożsamości, Tenzin Delek Rinpoche był postrzegany przez chińskie władze jako zagrożenie dla utrzymania przez nich kontroli w regionie. W ciągu dziesięciu lat ze strony chińskich urzędników doświadczał nieustannego prześladowania i zastraszania.

Rząd chiński po raz pierwszy zainteresował się osobą Tenzina Delka po jego powrocie ze studiów religijnych w Indiach, gdzie Dalajlama rozpoznał w nim inkarnowanego lamę i przywódcę religijnego. Tenzin Delek odbywał studia w klasztorze Drepung w tybetańskim obozie dla uchodźców Mundgod w Karnataka, na południu Indii w latach 1982 – 1987.

Po powrocie do klasztoru Lithang w Nyagchu władze chińskie zaczęły ingerować w działalność społeczną i religijną Tenzina. Jednakże ten pozostał nieugięty. Kiedy zabroniono mu wznoszenia klasztoru Jamyang Choekhor Ling w rodzinnym mieście, pojechał do Pekinu i uzyskał zgodę X Panczenlamy. Było to rok przed nagłą i budzącą wiele podejrzeń śmiercią Jego Świątobliwości w 1989 roku.

Władze chińskie nieustannie zwiększały kontrolę nad działaniami Tenzina. W czerwcu 2000 roku Tenzin nagrał swoje oświadczenie:
“Niedawno wezwano mnie do Biura ds. Religii i Departamentu Zjednoczonego Frontu Pracy. Powiedziano mi wtedy: „Nie możesz posiadać zdjęć XIV Dalajlamy, ani młodego Panczenlamy, ani nawet swoich zdjęć.” Dodali też: „Zdjęcia są coraz większe i większe. A tak nie można. Ty natomiast nie możesz tytułować się lamą.” Odpowiedziałem im wtedy, że… nie potrzebny mi tytuł lamy; nie potrzebuję też tytułu mnicha. Jedyne co potrzebuję to praw człowieka.” – wypowiedź Tenzina Deleka Rinpoche, „Proces tybetańskiego mnicha” („Trials of a Tibetan Monk”) raport Human Rights Watch.

W kwietniu 2002 roku władze chińskie aresztowały Tenzina Delka oraz jego dalekiego krewnego, Lobsanga Dhondupa (patrz DZIEŃ 44). Obaj zostali oskarżeni o podkładanie bomb i spowodowanie serii eksplozji w okolicy Chengdu, w Prowincji Syczuan i skazani na karę śmierci. Jak donosi Human Rights Watch, uwięzienie Tenzina Delka Rinpoche “było punktem kulminacyjnym dziesięcioletnich usiłowań władz chińskich by ograniczyć rozprzestrzenianie się buddyzmu tybetańskiego, poparcia dla Dalajlamy jako przywódcy religijnego i działalności Tenzina na rzecz rozwoju instytucji społecznych i kulturalnych. Wysiłki Tenzina były także zachętą dla Tybetańczyków walczących o odzyskanie tożsamości kulturowej w starciu z restryktywną polityką Chin oraz trwającymi szykanami tych, którzy próbowali przesunąć granice kulturalnej i społecznej wolności.”

Z powodu międzynarodowego protestu w tej sprawie, władze chińskie zapewniły, że Tenzin Delek i Lobsang Dhondup będą mogli złożyć apelację w Sądzie Najwyższym Chin. Pomimo to 26 stycznia 2003 roku, po utrzymywanym w tajemnicy procesie, Lobsang Dhondup został stracony. Natomiast Sąd Ludowy prowincji Syczuan podtrzymał wyrok śmierci dla Tenzina Delka, z dwuletnim zawieszeniem wykonania wyroku.

26 stycznia 2005 roku, po dwóch latach wsparcia ze strony tysięcy ludzi z całego świata, władze chińskie zmieniły wyrok Tenzina Delka z kary śmierci na dożywocie. Tybetańczycy oraz ludzie z różnych stron świata, deklarujący swoje wsparcie dla Tenzina, nie przestają domagać się jego uwolnienia.

Tenzin Delek jest powszechnie szanowanym i czczonym przywódcą społecznym, nauczycielem i działaczem na rzecz środowiska naturalnego. Oddajemy hołd jego determinacji i oddaniu się sprawie Tybetańczyków.

źródło: http://studentsforafreetibet.org