Takster Rinpocze (1922-2008)

(Thubten Jingme Norbu)

Przywódca i aktywista niepodległościowy, najstarszy brat Dalajlamy

Takster Rinpocze (Thubten Jingme Norbu) urodził się we wiosce Takster w Amdo. Gdy był małym chłopcem został rozpoznany przez 13-tego Dalajlamę jako inkarnacja Takstera Rinpocze. Odbył studia w renomowanym klasztorze Kumbum i w wieku 27 lat został jego opatem.

Gdy Chiny dokonały inwazji na Tybet w 1949 roku, podjął się roli przywódcy, robiąc wszystko, co było w jego mocy, aby uchronić klasztor i cały region od zniszczeń powodowanych przez najeźdźców. W 1950 roku chińscy przywódcy, strasząc go śmiercią, gdyby nie zastosował się do ich rozkazów, nakazali mu, aby udał się do Lhasy i przekonał swojego młodszego brata – piętnastoletniego Dalajlamę, do zaakceptowania chińskiego panowania w Tybecie.

W drodze do Lhasy Rinpocze uciekł swojej chińskiej eskorcie i natychmiast przekazał wszystkie niepokojące wieści z rządzonego przez Chińczyków Amdo Dalajlamie, ostrzegając go, że chińska inwazja zagraża dalszemu istnieniu Tybetu. Nakłaniał go, aby pozostawał twardy w swoich stosunkach z Chińczykami.

Rinpocze opuścił następnie Tybet i udał się do Indii, gdzie działał na rzecz zapewnienia poparcia Ameryki dla tybetańskiego ruchu oporu. Gdy Jego Świątobliwość, próbując zachować tybetańską kulturalną i religijną tożsamość, zdecydował się zaakceptować wcielenie Tybetu do Chin, Rinpocze postanowił pozostać na emigracji, aby podróżować i spotykać się z przedstawicielami rządów i dyplomatami, starając się pozyskać międzynarodowe poparcie dla Tybetu.

W późnych latach pięćdziesiątych stało się jasne, że próby współpracy Dalajlamy i rządu tybetańskiego z władzami chińskimi, nie powstrzymają całkowitego zniszczenia unikalnej tybetańskiej tożsamości i kultury. 10 marca 1959 roku Tybetańczycy zbuntowali się przeciwko panowaniu chińskiemu, co przekształciło się to w ogólnonarodowe powstanie.

Pozostając poza Tybetem, Rinpocze odegrał kluczową rolę w koordynacji pomocy dla napływających do Indii uchodźców, a następnie w organizowaniu i zaopatrywaniu bojowników tybetańskiego ruchu oporu, którzy nadal przeciwstawiali się potężnym siłom armii chińskiej sprowadzonej do Tybetu w celu zdławienia powstania. Rinpocze pełnił także funkcję Przedstawiciela Jego Świątobliwości Dalajlamy w Japonii i Ameryce Północnej. Ostatecznie osiedlił się, wraz ze swoją żoną i trzema synami, w Indianie w Stanach Zjednoczonych.

Rinpocze był przez wiele lat profesorem Wydziału Studiów Uralskich i Ałtajskich na Uniwersytecie Indiana. W roku 1979 założył Tybetańskie Centrum Kultury w Bloomington, w stanie Indiana.
Rinpocze był niestrudzonym orędownikiem niepodległości Tybetu. Był głęboko przekonany, że wolność w dziedzinie kultury nie jest możliwa bez wolności politycznej. Uważał także, że wolność polityczna powinna oznaczać możliwość całkowicie swobodnego decydowania Tybetańczyków o losie ich kraju, oraz, że zdecydowana większość Tybetańczyków chciałaby, aby Tybet był niepodległym państwem.

Po przejściu na emeryturę w 1995 roku, założył Międzynarodowy Ruch dla Niepodległości Tybetu / the International Tibet Independence Movement (ITIM)/, stawiający sobie za cel dążenie do niepodległości Tybetu. W 1995 roku Rinpocze, wraz z Palden Gyaltso (byłym tybetańskim więźniem politycznym, który spędził w więzieniu 33 lata), poprowadził 300 milowy, trwający 45 dni Marsz dla Niepodległości Tybetu – od Chińskiej Ambasady w Waszyngtonie do siedziby ONZ w Nowym Yorku. Podobny marsz, tym razem z Toronto do Nowego Yorku, odbył się w 1997 roku. W późnych latach dziewięćdziesiątych Rinpocze pomógł w założeniu innej organizacji dążącej do niepodległości Tybetu – Ragzen Alliance.

Ostatni, dokonany przez Rinpocze akt polityczny w obronie Tybetu, miał miejsce 4 czerwca 2008. Tego dnia otrzymał on Tybetański Znicz Wolności /Tibetan Freedom Torch/ od swoich synów – Lhundrupa, Kunga i Jingme, którzy nieśli ten znicz w ramach ogólnoświatowej kampanii związanej z Igrzykami Olimpijskimi w Pekinie w 2008 roku.

Takster Rinpocze odszedł 5 września 2008 roku. Był człowiekiem całkowicie oddanym sprawie Tybetu i miał niezłomne przekonanie o słuszności postulatów tybetańskiej większości. Dożywając wiosny 2008 roku, mógł jeszcze raz przekonać się, że pragnący wolności i niepodległości Tybetańczycy, nigdy nie poddadzą się chińskiemu uciskowi. Do ostatniego dnia życia Rinpocze, jego miłość i wiara w stosunku do młodszego brata – Jego Świątobliwości Dalajlamy, pozostały równie mocne, jak jego stanowisko w sprawie niepodległości Tybetu.

(Artykuł ten został napisany na podstawie artykułu Larry Gerstein i Elliota Sperlinga: http://www.phayul.com/news/article.aspx?id=22760)

Tłumaczenie: J.S.

źródło: studentsforafreetibet.org