Ama Adhe Tapontsang (76 lat)

Oblicza odwagi – tybetański opór: 1959-2009

Były więzień polityczny; spędziła w więzieniu 27 lat

„Teraz jestem wolna. Strażnicy nie stoją koło moich drzwi. Jest co jeść. Ale uchodźca nigdy nie zapomina swoich korzeni, od których został odcięty, a których cenne fragmenty są zawsze obecne w sercu… w każdej chwili każdego z upływających dni czuję, jak w moim sercu znajdują się wspomnienia mojej rodziny i przyjaciół, których kości stały się częścią ziemi deptane dziś przez obcych” – Ama Adhe.

Ama Adhe urodziła się w 1932 roku w Kham. Po inwazji chińskiej w 1950 roku razem ze swym mężem Sangdho Pachen przyłączyli się do tybetańskiego ruchu oporu. Sangdho Pachen zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach w 1956 roku. Po jego śmierci Ama Adhe jeszcze bardziej wzmogła swój opór, organizując ruch kobiet wspierających partyzantów Khampa stacjonujących w górach, którzy walczyli z chińskim reżimem.

16 października 1958 roku Ama Adhe została aresztowana i uwięziona na 27 lat w chińskich obozach pracy, gdzie cierpiała tortury, głód i proceduralne pobicia. We wczesnych latach 60. Została przeniesiona z więzienia Dartsedo do pracy w kopalni ołowiu. Ze 100 młodych kobiet z jej pracy przeżyły tylko cztery. Jako jedna z zaledwie kilku ocalałych, Ama Adhe, była zdeterminowana powiedzieć światu o niewyobrażalnym cierpieniu, jakie zostało zadane niezliczonej liczbie Tybetańczyków podczas tych mrocznych dekad tybetańskiej historii.

Po jej uwolnieniu, w 1987 roku Ama Adhe udał się na wygnanie. Przez wiele lat pracowała ze swym drugim mężem w Ośrodku Tymczasowego Zakwaterowania w Dharamsali, które przyjmowało nowych przybyszów z Tybetu.

Ama Adhe jest żyjącym świadkiem wczesnych wysiłków Tybetańczyków związanych z ruchem oporu przeciw chińskiej inwazji na ich kraj. Jej odwaga w bitwie, wytrwałość podczas pobytu w więzieniu oraz determinacja w czasie spędzanym na uchodźstwie do promowania wolności dla Tybetu jest prawdziwie heroiczna.

Tłum. P.K.