Zmarł Taktser Rinpocze, najstarszy brat Dalajlamy

5 września 2008, International Campaign for Tibet

fot. www.rangzen.com

Taktser Rinpocze, najstarszy brat Dalajlamy, zmarł 5 września w swoim domu w Indianie (USA), po trwającej kilka dni chorobie. Miał 86 lat.

Kiedy miał trzy lata, Taktser Rinpocze, którego prawdziwe imię brzmiało Thupten Jigme Norbu, został uznany za reinkarnację przełożonego klasztoru Kumbum w dzisiejszej prowicnji Qinhai, jednego z najważniejszych klasztorów w Tybecie. Był więc znaczącą osobistością w tybetańskiej hierarchii religijnej jeszcze przed narodzinami brata – Dalajlamy.

Po chińskiej inwazji na Tybet w latach 1949-1950, Taktser Rinpocze odegrał znaczącą rolę w mediacjach pomiędzy Dalajlamą a przedstawicielami chińskich komunistów i później, w Indiach, między Departamentem Stanu Stanów Zjednoczonych i Dalajlamą podczas nadzorowanych negocjacji Pekin – Lhasa towarzyszących podpisaniu kontrowersyjnego siedemnastopunktowego porozumienia – dokumentu, który miał uprawomocnić chińskie zwierzchnictwo nad Tybetem.

Taktser Rinpocze nie ufał Komunistycznej Partii Chin i ich planom na przyszłość Tybetu. Był jednym z ważniejszych głosów namawiających Dalajlamę do opuszczenia Tybetu po serii wydarzeń, które były odebrane jako bezpośrednie zagrożenie dla jego bezpieczeństwa i dla jedności kraju.

W 1950 roku, kiedy Dalajlama wciąż przebywał w Lhasie, chińscy oficjele usiłowali namówić Taktsera Rinpocze na podróż do Lhasy, w celu przekonania Dalajlamy do zaakceptowania „pokojowego wyzwolenia” Tybetu, według pewnego źródła, obiecując mu nawet stanowisko zarządcy Tybetu. Taktser Rinpocze zgodził się w końcu pojechać do Lhasy na spotkanie z Dalajlamą, w drodze wymknął się jednak chińskiej eskorcie i przekazał bratu swoje obawy o wpływ Chin na Tybet, namawiając Dalajlamę na schronienie się w pobliżu granicy z Indiami.

Mimo gorliwości i oddania Dalajlamie, Taktser Rinpocze przyjął inne od brata stanowisko w sprawie statusu Tybetu, nawołując raczej do całkowitej niepodległości kraju, a nie proponowanego przez Dalajlamę modelu autonomii.

Będąc osobą niezwykle energetyczną, Taktser Rinpocze poświęcił życie na służbę Dalajlamie, Tybetowi i ludziom Tybetu, między innymi przez pełnienie roli przedstawiciela Dalajlamy w Japonii. Po opuszczeniu Tybetu w 1950 roku i przez długą, owocną karierę literacką, opublikował kilka prac akademickich i książek na temat Tybetu, w tym autobiografię – „Tybet jest moim krajem” – jeden z pierwszych tytułów o doświadczeniu Tybetu o wartości naukowej. Pracował jako profesor studiów tybetańskich na Uniwersytecie Indiany, gdzie w 1979 roku założył Centrum Kultury Tybetu.

Taktser Rinpocze był niezmordowanym obrońcą kultury tybetańskiej i praw Tybetańczyków w ojczyźnie. Każdego roku – także ostatnio przed rozpoczęciem igrzysk w Pekinie – uczestniczył w długich marszach i rajdach rowerowych, aby zwrócić uwagę na położenie ludu Tybetu.

Przeżyły go żona Kunyang Norbu i trzech synów.

źródło: savetibet.org